BEBEK BESLENMESİ

 Emzirme pozisyonu gösterirken öncelikle anneye bebeğe yardım için eliyle memeyi desteklemeyi öğretmek çok önemlidir. C tekniği olarak adlandırılan bu tutuş en etkin emmeyi sağlamaktadır. 

 - Diğer parmaklar göğüs duvarına yaslanırken işaret parmağı memenin altına destek yapmalıdır.

 - Bu arada başparmakla memenin üst tarafına bastırıp meme ucunu bebek için memeye yerleşmeye elverişli duruma getirmelidir.

 - El, meme ucuna yakın olmamalıdır. 

 Bebeğin başı kolun iç dirsek kısmına poposu ise aynı kol elinin içerisinde olacak şekilde, yüzü memeye dönük ve yatay kucaklanmasıdır. Diğer el ise meme başını bebeğin ağzına yerleştirmek için kullanılır 

 Bu tekniğin kucak pozisyonundan farkı; bu teknikte bebeğin yön olarak aynı pozisyonda olmasına karşın, annenin bebeğini kucaklamak için diğer kolunu kullanıyor olmasıdır. Bir başka ifadeyle; bu kez bebeğin başı iç dirsekte değil, diğer elinin avuç içine doğru yaslanmıştır 

 Ters kucak tekniğinin bebeği koltukaltına kaydırılarak kullanılmasıdır. Bebeğin ayakları annenin arkasıza doğru, baş kısmı ise öndedir. Bu pozisyon sezaryenle doğum yapmış anneler ve ikiz anneleri için de uygun bir tekniktir. 

 Annenin sırtına ve başının altına destek olmak üzere yastık koyarak yan yatması sağlanır. Amaç anneyi konforlu bir şekilde, yormadan kısmen ya da tamamen yan yatar durumda tutabilmektir. Bebek anneye dönük olmak üzere yan yatar pozisyonda olmalıdır. Anne bebeğine, hangisi (sağ ya da sol) ile daha rahat edebiliyorsanız bir elinin iç kısmıyla destek olmalıdır. 

 Bu pozisyonlar en çok kullanılan pozisyonlar  olmakla beraber annelerin kullandığı birçok farklı ve doğal emzirme pozisyonları vardır. Bu pozisyonlarda eğer bebeğimiz memeye iyi yerleşiyor ve etkin emiyorsa hiçbir müdahaleye gerek yoktur. 

  Tıkanık (şiş) memeyi rahatlatmakta,

  Kanal tıkanıklığını ya da süt birikmesini tedavi etmekte,  Bebeğin çok dolu bir memeyi kavrayabilmesini kolaylaştırmakta, 

 Çökük bir meme başından emmeyi öğrenene kadar bebeğe süt sağlamakta,  Sütü direkt olarak bebeğin ağzına sağmak için, 

 Memeyi istemeyen bir bebeği emmekten hoşlanana kadar beslemekte,

  Düşük doğum tartılı, prematüre ya da hipotonik olan ememeyen bir bebeği beslemekte, emmeyi düzenlemede zorluk çeken bir bebeği beslemekte,  Yeterli ememeyen hasta bir bebeği beslemekte, 

 Anne ya da bebek hastaysa süt üretiminin devam etmesi için, 

 Anne bebeğinden uzakta iken ya da anne işe başladığında bebeğinin anne sütü alabilmesinin sağlanması için,

  Emzirme sonrası meme ucu ve areolaya anne sütü sürüp kurutarak yara olmaktan korumak için 

 Süt sağmak için kullanacağımız birçok yöntem vardır. Anne sütü elle, elektrikli pompa ile enjektör pompası ile ya da ılık şişe yöntemi ile sağılabilir.  

 Elle sağma, süt sağma yöntemleri arasında en iyi yoldur. Alet gerektirmez ve anne her yerde, her zaman yapabilir  Bebek ememeyecek ise kolostrum mutlaka elle sağılmalıdır. Memeler yumuşak olduğunda elle sağmak daha kolaydır. Şiş ve hassas memelerde işlem zorlaşır. 

Anne ayakta veya oturur pozisyonda önünde önceden hazırladığı geniş ağızlı süt sağma kabı olmalı. Doğumun ilk günlerinde kolostrum az miktarda olduğu için temiz bir kaşığa veya arkadan pistonu çıkarılmış 10 ml. lik bir enjektör kap gibi kullanılarak direkt enjektöre elle sağılabilir. 

- Eller yıkandıktan sonra, başparmak areolanın üst kenarına, işaret parmak areolanın alt kenarına başparmak hizasına yerleştirilir, 

- Baş ve işaret parmak ile yavaşça meme dokusu, göğüs duvarına doğru bastırılır, 

- Areola arkasındaki süt sinüsleri tesbih taneleri veya bezelye taneleri gibi hissedilir,

 - Bu şekilde tekrar tekrar basılıp bırakılır, birkaç kez uygulamadan sonra süt akışı başlayacaktır,

 - Meme ucunu sıkmamalı, parmaklar meme derisine sürtmemelidir, tırnaklar meme dokusuna bastırılmamalıdır. Sadece parmak kenarları nazikçe kullanılır. 

- Süt akışı yavaşlayınca parmakların yönünü değiştirerek sağma işlemine devam eder. 

- Bir meme üç-beş dakika akım yavaşlayana kadar, sonra diğer meme sağılmalıdır. 

- Sağma işlemi ilk birkaç gün 20-30 dakika olabilir, anne sabırlı olmalıdır. 

 Elektrikli pompalar tercih edilmelidir. Tek veya çift taraflı kullanılabilirler. Elektrikli pompalarda uygun vakum (basınç) ve vakum sıklığı ayarlanmalıdır. Süt sağma cihazlarının vakum (basınç) aralığı en az 30-40 mmHg, en fazla 275/300 mmHg arasında ayarlanabilmektedir. Vakum sıklığı (siklus) pompaların çoğunda dakikada 30-60 siklus olarak ayarlanabilmektedir. Dakikada 120 siklus değerine ulaşabilen cihazların doğal emme şeklini daha iyi taklit ettiği bildirilmektedir. Görüldüğü gibi cihaz ayarları, term bebeğin emme şeklini taklit etmeye çalışır. Bununla birlikte, anne de cihaz üzerindeki vakum ve siklusu ayarlayabilir. Süt sağmaya başlanırken düşük basınçla (vakum) (30-40 mmHg) fakat yüksek hız (60 siklus/dakika) başlanır, bu şekilde “besleyici-olmayan” başlangıç fazına benzer. Süt akışı başladıktan sonra siklus sayısı azaltılır (30-40 siklus/dakika) ve basınç artırılmaya başlanır. Yavaş ve derin emme hareketlerini taklit eden bu süreç “besleyici” emmeye benzer. Basınç annenin kendini en rahat hissettiği maksimum düzeye kadar (en fazla 250 mmHg) yavaş yavaş artırılmalıdır. Bu meme başı hasarını önlemek için önemlidir. Meme başının tahrişini önleyecek diğer bir uygulama ise, cihaz kapalı konumda iken başlık areolaya yerleştirilmeli ve sağma işlemi bitince cihaz kapatıldıktan sonra başlık areoladan ayrılmalıdır.

 - Genellikle sağma süresi 15 dakikadır. Sütün çoğu ilk 6 dakikada birikir. Süt akımı azaldığında meme başının uyarısı için siklus sayısı tekrar artırılabilir. Memeler tamamen boşalana kadar sağma sürdürülür. 

 - Özellikle prematüre veya çoğul bebeği olan anneler için elektrikli çift başlı pompanın kullanılarak iki memenin aynı anda sağılması gerekir. Bu yöntemle ardışık sağmaya göre aynı veya daha fazla süt elde edilebileceği gibi, sağma süresi daha kısa olacağı için annenin rahat etmesi sağlanır. Fakat unutulmamalıdır ki, doğum sonrası ilk günlerde kolostrumun elle sağılması gereklidir.

 - Pompa setleri günlük değiştirilmelidir. Sütün toplandığı kaplar steril olmalıdır.

 - Anne pompa ile sütünü sağarken rahat pozisyonda olmalıdır. Yatakta rahat yatarken veya kanguru bakımı yaparken de sağma yapabilir. 

- Her süt sağma yönteminde olduğu gibi sağmadan önce anne ellerini yıkamalıdır. 

 Eğer memeler şişmiş ve ağrılı ise pompa kullanmak daha yararlı olacaktır. Bu durumlarda annelerin elle süt boşaltmaları güç olur. Meme dolu olduğunda pompa kullanmak kolaydır, fakat memeler yumuşak ise pompa kullanımı kolay değildir. 

Eğer bebek ememiyorsa doğumu izleyen ilk 6 saat içinde mutlaka elle süt sağmaya başlanmalıdır. Süt Sağma Sıklığı Nasıl Olmalıdır? Kolostrum elde etmek için 1-2 saat arayla ve 5-10 dakika sağmak yeterlidir. Süt yapımını artırmak için 24 saat içinde en az 6, tercihen 8-12 kez, mutlaka en az biri gece olmak üzere sağılmalıdır. -Süt Sağma Süresi Ne Kad ? Eğer bebek ememiyorsa doğumu izleyen ilk 6 saat içinde mutlaka elle süt sağmaya başlanmalıdır. Süt Sağma Sıklığı Nasıl Olmalıdır? Kolostrum elde etmek için 1-2 saat arayla ve 5-10 dakika sağmak yeterlidir. Süt yapımını artırmak için 24 saat içinde en az 6, tercihen 8-12 kez, mutlaka en az biri gece olmak üzere sağılmalıdır. 

Süre sütü hangi amaçla sağdığınıza bağlı olarak değişir; 

- Kolostrum için 5-10 dakika,

 - Süt üretimini arttırmak için 20-30 dakika, meme tamamen boşalana kadar. Son damladan sonra birkaç dakika sağmaya devam edilebilir. 

- Areolayı yumuşatıp bebeğin meme tutuşunu kolaylaştırmak için 3-4 bası

 - Tıkalı bir kanalı açmak için, kitle kayboluncaya kadar bası ve masaj

 - Yenidoğan dönemi sonrası stok yapmak için, o Süt akışına ve bebeğin gereksinimine göre, o Bir meme sağılıp diğerinden bebek emzirilebilir 

 Temizliğe dikkat edilerek sağılan anne sütü oda sıcaklığında (serin, loş ortamda) 3 saat, buzdolabı rafında (+4 derecede) 3 gün ve derin dondurucuda (-18 derecenin altında) 3 aya kadar saklanabilir. Farklı zamanlarda sağılan sütler birbirine karıştırılmamalıdır. Sütün saklanması özellikle çalışan anneler için yararlıdır. Annenin evde olmadığı saatlerde bu süt verilir. Anne iş yerinde de sütünü sağarak evine getirebilir, böylece evden uzakta olduğu sırada sütün memeden boşa akması önlenmiş olur 

 Sağılan süt evde

Oda ısısında 4-8 saat (25-37) 'C de 4 saat, 

15-25 'C de 8 saat, dondurmadan buzdolabında (2-4 'C) 5 - 8 gün saklanabilir. Donmuş süt; tek kapaklı buzdolabında 2 hafta, 2 kapaklı buzdolabında 3 ay, ev tipi derin dondurucuda 6 ay saklanabilir. Buzu çözülen süt ısıtılmadan 24 saat buzdolabında saklanabilir. 

  - En eski tarihli sütten başlayarak kullanılmalıdır.

 - Genellikle gündüz sağılan sütün gündüz, gece sağılan sütün gece bebeğe verilmesi önerilmektedir. 

- Derin dondurucudan çıkarılan anne sütü öncelikle direk oda ısısında değil, bir gece önceden buzdolabı rafında çözdürülmelidir. Bunun dışında, dolaptan çıkarıp süt kabını ılık akan suyun altına tutmak veya ılık su dolu bir kabın içine (benmari usulü) anne sütü olan kabı oturtmak da tercih edilebilir. Kullanılan benmarinin temizliği günlük yapılmalı, fakat anne sütünün dökülmesi gibi herhangi bir kirlenme olursa temizliği tekrarlanmalıdır.

 - Çözme sırasında süt su ile temas etmemeli ve kontamine olmamalıdır. 

- Isıtılan anne sütleri kullanılmadığında tekrar buzdolabına konmamalıdır, kalan süt atılmalıdır. 

- Mikrodalga ile çözme, anne sütündeki antienfektif özellikleri ortadan kaldırdığı için önerilmez. Süt kabını direkt ocak üzerine koyarak ısıtılması önerilmez.

 - Dondurulmuş süt eritilip oda ısısına geldiğinde bakteriyel çoğalmayı önleme özelliği azalır, birkaç saatten uzun süre oda ısısında bırakılmamalı, tekrar dondurulmamalıdır. 

- Eritilmiş anne sütü (ısıtılmadıysa) ev ortamında 24 saat, hastane ortamında 12 saat buzdolabında korunabilir. 

 Kolostrum gibi çok az miktardaki süt ile besleme için kullanılır. Bebeğin yanağının iç kısmına çok az miktarda süt (bir seferde 0,5 ml'den fazla değil) yerleştirin ve daha fazla vermeden önce yutmasına izin verin. Enjektör bebeğin ağzının ortasına yerleştirilirse, bebek yutmaya hazır olmadığında aspire edebilir. Bazı bebekler enjektörü, ağzının ortasında bir şişe emziği gibi emer.  

 Enjektör ile besleme gibi az miktardaki süt için uygundur. Bebek akışı kontrol edemez, eğer hızlı verilirse aspirasyon riski vardır. Büyük miktardaki sütü kaşıkla vermek çok zaman alır. Bu yeterince besleyemeden bebeğin veya bakıcının yorulabileceği anlamına gelir. Büyük bir kaşık kullanılırsa, bu kap ile beslemeye benzer.

 Yutabilen ancak henüz iyi ememeyen bebekler, meme tutuşunda sorunu olan bebekler, memeyi iyi tutup kısa süre emdiğinde yorulan bebekler, gestasyon yaşı 30-32 hafta olan bebekler için uygundur.

  Kapla beslemenin olumlu yönleri; - Ağzının içinde herhangi bir tüp bulunmadığı için bebeğin konforunu bozmayan bir uygulamadır, - Bebek dilini kullanarak tatları öğrenir, - Bebeğin sindirimini uyarır, - Eşgüdümlü solunum-emme-yutmayı geliştirir, - Bebekle yakın temas ve göz teması sağlanır, - Bebeğin kendi alım hızı ve miktarını belirlemesini sağlar, - Kap biberondan daha kolay temizlenebilir. Kapla beslemenin olumsuz yönleri; - Bebeğin ağzından dökülen sütler boşa gitmiş olur, - Term bebekler düzenli olarak emzirilemiyorlarsa kapla beslemeyi yeğleyebilir, - Bazen kapla besleme emzirmeye göre daha kolay uygulanabildiği için emzirmenin yerine geçebilir. 

 Emzirme Ekleyicileri Emzirme ekleyicisi, bebeğe yeterli süt üretemeyen memeden emerken ek besin vermeye yarayan bir alettir. Aç bir bebek “boş” bir memede birkaç kez emme hareketi yapabilir. Fakat özellikle biberondan emmeye alışmışsa sinirlenir ve daha fazla emmeyi reddeder. Bebeğin memeyi emmesi, memenin süt üretmesi için uyarmak için gereklidir. Bir emzirme ekleyicisi bebeğin hem öğün anında doymasını hem de beslenirken memeyi emerek uyarmasını sağlar. 

 Emzirme Ekleyicisini Enjektör İle Kullanmak 

Eğer bebek memeden güçlü emmeyi gerçekleştiremiyorsa ya da anne emzirme destekleyicisi kullanmayı zor buluyorsa yararlıdır. Bir enjektörün nasıl kullanıldığını gösterin ve açıklayın. Annenin her seferinde verdiği miktar kadar sütü küçük bir kaba koyması gerektiğini açıklayın. Enjektörü kaptaki sütle doldurun. Enjektörü beslenme tüpünün ucuna takınız. Tüpün ucunu yukarıda anlatıldığı şekilde bebeğin ağzının kenarına koyun ve yavaşça bebek emerken enjektörün pistonunu itin. Enjektörü tekrar Eller yıkanmış ve tırnaklar kısa olmalı, anne ve bebek rahat bir pozisyonda oturmalı Bebeğin emecek gibi ağzını kocaman açıp dilini aşağı ve ileri doğru uzatması için çenesine hafif uyarılarda bulunun 5 lik tüpü işaret veya orta parmağınızın ucuna yerleştirin (tüpün ucu parmağınızın ucunu geçmemeli ve bebeğin damağına değdirmekten kaçınılmalıdır) Tüpün karşı ucu anne sütü veya yapay besin içeren bir enjektöre, bir kaba yerleşmiş olmalıdır. İşlem bebeği çok fazla yormamalıdır. 102 doldurun ve bebek tamamen doyana kadar devam edin. Öğünü 30 dakika kadar devam ettiriniz. (Her memede 15 dakika). 

 Bebek memeyi emerken süt damlalıktan veya kaptan memeye damla damla dökülür. Memeyi emmede isteksiz bir bebeği ikna etmekte kullanılabilir. Bebek memeye iyi tutunmuşsa süt bebeğin ağzına girmez. Bir yardımcıya gerek duyulur. Emmeye ikna olan bebek için emzirme ekleyicisi ile devam edilebilir