Mastit

Göğüs dolgunluğu, sütün memede birikmesiyle oluşan şişme ve gerginlik hissidir. Özellikle şu dönemlerde görülür:

• Doğumdan sonra 3-5. günler (süt gelişi)
• Emzirme sıklığı azaldığında (bebek daha az emdiğinde)
• Uzun süreli ayrılıklarda (gece uyutma denemeleri, gündüz bakımı vb.)
• Aniden memeden kesmek istendiğinde

• Her iki memede de şişlik ve gerginlik
• Meme uçlarının yassılaşması (bebeğin tutunmasını güçleştirebilir)
• Hafif ısı artışı — ama çok yüksek ateş olmaz
• Acı veya baskı hissi, özellikle emzirmeden önce

💡 Önemli Not: Göğüs dolgunluğu genellikle her iki memede birden yaşanır. Yalnızca bir memende yoğun ağrı, kızarıklık veya sertlik varsa mastiti düşünmek gerekir.

 Meme şiş olduğundan meme başı bebeğin kavramasını engelleyecek şekilde gergin ve düzleşmiş. Meme ucunun böyle gergin ve düz olduğu durumlarda da emzirme ve sütün boşaltılması zorlaşır. Dolu memede süt boşaltılmazsa, süt, kan ve lenf şişliği artırarak süt akışını önler .Tıkanmak, memelerin kısmen süt, kısmen de fazla kan ve doku sıvısıyla haddinden fazla dolup süt akışının engellenmesi demektir. Memeler acı verir ve süt iyi akmaz. Tıkanmış memelerde süt akmamasının nedeni içerdeki sıvının yaptığı basınç ve oksitosin refleksinin çalışmıyor olmasıdır. 

Memeler sıcak, sert ve ağrılıdır, gergin ve parlak gözükür.

Bazı tıkanmış memelerin derisi kırmızı görünür ve annenin ateşi çıkar. 

Bu, meme iltihabı gibi görünse de ateş 24 saat içinde düşer. 

Mastit, meme dokusunun iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla tedavi edilmemiş dolgunluk veya tıkalı kanal nedeniyle gelişir — ama her dolgunluk mastite dönüşmez.

Mastitin Klasik Belirtileri

• Bir memede bölgesel kızarıklık, sıcaklık ve sertlik
• 38°C ve üzeri ateş — bu mastiti dolgunluktan ayıran en önemli işarettir
• Grip gibi hissetmek: titreme, kas ağrısı, yorgunluk
• Emzirirken veya süt boşaltırken keskin, yoğun ağrı

Mastit = dolgunluk + ateş + grip hissi. Ateş yoksa büyük ihtimalle dolgunluk veya tıkalı kanal söz konusudur.

Dolgunlukta amaç sütü düzenli boşaltmak ve şişliği azaltmaktır.

✅ Yapman Gerekenler:

• Bebeği sık sık, talep ettikçe emzir — en etkili yöntem bu
• Emzirmeden önce ılık duş veya sıcak bez uygula
• Emzirmeden sonra soğuk uygulama yap (soğuk jel ped veya soğuk lahana yaprağı)
• Emzirmeler arasında hafifçe el sağımı yap — tamamını boşaltma, sadece rahatlat
• Destekleyici ama sıkmayan bir sütyen kullan

❌ Yapmaman Gerekenler:

• Çok fazla masaj yapmak — meme dokusunu irrite edebilir
• Sürekli pompalamak — talebi artırır, dolgunluğu kalıcı hale getirebilir
• Emzirmeyi kesmek — en büyük hata! Süt biriktikçe durum kötüleşir

Mastitin ilk 12-24 saatinde emzirmeyi sürdürerek evde adımlar atabilirsin. Ancak 24 saat sonra iyileşme yoksa veya belirtiler kötüleşiyorsa mutlaka doktora git.

Evde Uygulanabilecek Adımlar:

• Emzirmeyi KESME — mastitte bile devam etmek hem seni hem bebeği korur
• Etkilenen memeden başla emzirmeye — bebeğin emme gücü en iyi boşaltıcıdır
• Bolca dinlen ve sıvı al
• Ağrı için ibuprofen kullanabilirsin (emzirmeyle uyumludur) — ama önce doktoruna danış

⚕️ Doktora Git Eğer:

• 24 saatte iyileşme yoksa
• Ateşin 38.5°C'nin üzerine çıktıysa
• Memende sarımtırak akıntı görüyorsan
• Şiddetli ağrı veya genel durum bozukluğu varsa

 Mastit Tekrarlıyor mu? Neden? 

Bazı annelerde mastit tekrarlayabilir. En sık nedenler:

• Tıkalı kanalın tam açılmaması
• Emzirme duruşunun (latch) düzgün olmaması
• Yorgunluk ve bağışıklık düşüklüğü
• Sütyen veya giysilerin memeye baskı yapması
• Emzirme aralıklarının düzensizliği

Tekrarlayan mastit yaşıyorsan bir laktasyon danışmanıyla çalışmak en doğru adım.